Göz Çizdirme (Lazer Göz Tedavisi): Miyop, Hipermetrop ve Astigmat

Göz çizdirme (lazer göz tedavisi) nedir?

Göz çizdirme, korneanın (gözün en öndeki saydam tabakası) lazerle yeniden şekillendirilerek miyop, hipermetrop ve astigmatın düzeltilmesidir. Tıptaki adı refraktif lazer cerrahisidir; lazer göz tedavisi ya da lazer göz ameliyatı olarak da bilinir. Amaç gözlük ve kontakt lense olan ihtiyacı azaltmaktır. Uygulanacak yöntem SMILE, TransPRK, femto-LASIK ya da PRK olabilir; seçimi kornea ölçümleriniz belirler.

Kornea, gözün ışığı kırma gücünün büyük kısmını tek başına sağlar. Eğimi çok az değiştirildiğinde bile ışık retinaya daha doğru odaklanır. Lazer bu değişikliği, ölçülen numaranıza göre hesaplanmış bir planla ve mikron düzeyinde yapar.

Göz çizdirme hangi kusurları düzeltir?

• Miyopi: Uzağı bulanık görme. Lazer korneanın orta bölümünü hafifçe düzleştirir.
• Hipermetropi: Yakını, numara yükseldikçe uzağı da net görmekte zorlanma. Lazer korneanın orta bölümünü dikleştirir.
• Astigmat: Korneanın bir eksende diğerinden daha kavisli olması. Görüntü her mesafede gölgeli ya da bulanık olabilir; lazer bu eğim farkını azaltır.

Lazer, 40’lı yaşlarda başlayan yakını görme güçlüğünü (presbiyopi) önlemez. Uzağı iyi gören hemen herkes, ameliyat olsun ya da olmasın, bu yaşlarda okuma gözlüğüne ihtiyaç duymaya başlar.

Göz çizdirme ameliyatı fiyatını neler belirler?

Göz çizdirme ameliyatının ücreti herkes için aynı değildir ve muayene ile ölçümlerden sonra netleşir. Ücreti belirleyen başlıca etkenler şunlardır: seçilen yöntem, tedavi edilen göz sayısı, ameliyat öncesi ölçümler, ameliyat sonrası kontroller ve özel sağlık sigortanızın kapsamı.

• Yöntem: SMILE yalnız femtosaniye lazerle, femto-LASIK hem femtosaniye hem excimer lazerle, TransPRK ve PRK yalnız excimer lazerle yapılır. Kullanılan cihaz sayısı ve her ameliyatta harcanan tek kullanımlık malzemeler maliyeti değiştirir.
• Tek göz ya da iki göz: Çoğu kişide iki göz aynı seansta tedavi edilir. Numara yalnız bir gözdeyse tek göz planlanır.
• Ameliyat öncesi ölçümler: Kornea topografisi (kornea haritası), pakimetri (kornea kalınlığı ölçümü), damlalı numara ölçümü, gözyaşı testleri ve retina muayenesi uygunluk kararının temelidir.
• Kontroller ve ek ihtiyaçlar: Ameliyat sonrası kontroller, damlalar, yüzey yöntemlerinde koruyucu kontakt lens ve nadiren gereken ek düzeltme.
• Özel sağlık sigortası: Gözlük numarasını azaltmak için yapılan lazer, birçok poliçede kapsam dışında ya da sınırlı tutulur. Kapsam poliçenizin şartlarına bağlıdır; ölçüm sonuçlarınızla birlikte teyit edilir.

Ücretin ölçümden önce söylenememesinin nedeni basittir: yöntemi numaranız değil, korneanızın ölçümleri belirler. Aynı numaraya sahip iki kişiden birinin korneası dört yönteme de uygun olabilir, diğerininki yalnız birine. Bazen ölçümler lazer yerine göz içi lensi gündeme getirir. Bazen de önce göz kuruluğunun tedavisi ya da retinadaki zayıf bir alanın lazerle güçlendirilmesi gerekir; bu adımlar hem süreyi hem toplam maliyeti değiştirir.

Her kalemin ayrıntısını ve fiyat bilgisi alırken nelerin dahil olduğunu sormanız gerektiğini göz çizdirme fiyatları için hazırladığımız ayrıntılı rehberde anlattık. Çalışılan özel sağlık sigortalarını anlaşmalı kurumlar sayfasında bulabilirsiniz.

Lazer göz ameliyatı yöntemleri: SMILE, TransPRK, femto-LASIK ve PRK

Dört yöntem de korneayı lazerle şekillendirir; farkları, lazerin korneaya nereden ulaştığındadır. SMILE küçük bir kesiden doku çıkarır, femto-LASIK ince bir kapak (flep) açar, TransPRK ve PRK ise doğrudan kornea yüzeyinden çalışır.

Yöntem	Nasıl yapılır?	Kesi / flep	Görme ne zaman netleşir?	Kimde düşünülür?
SMILE	Femtosaniye lazer korneanın içinde ince bir doku diski (lentikül) hazırlar; cerrah bu dokuyu küçük bir kesiden çıkarır.	Flep yok; birkaç milimetrelik küçük kesi, dikiş gerekmez	İlk günlerde giderek açılır; tam netlik birkaç hafta içinde oturabilir	Miyop ve astigmat; flep istemeyenler, temas sporu yapanlar. Hipermetropide kullanımı sınırlıdır.
TransPRK (No-Touch)	Excimer lazer önce korneanın yüzey tabakasını (epitel) kaldırır, aynı seansta numarayı düzeltir. Korneaya alet değmez.	Kesi ve flep yok; yüzey birkaç günde yenilenir, bu sürede koruyucu kontakt lens takılır	3–5 gün içinde giderek açılır; tam toparlanma bir ayı bulabilir	İnce ama düzgün kornea; temas sporları ve darbe riski taşıyan meslekler
Femto-LASIK	Femtosaniye lazer korneada ince bir kapak açar, excimer lazer alttaki dokuyu şekillendirir, kapak yerine kapatılır.	Flep var; dikiş gerekmez, kapak kendiliğinden yapışır	Çoğu kişide ilk gün belirgin biçimde açılır	Kornea kalınlığı yeterli gözlerde miyop, hipermetrop ve astigmat; görmenin çabuk toparlanmasını isteyenler
Excimer lazer ile PRK	Epitel ince bir fırça, alet ya da seyreltik alkol çözeltisiyle kaldırılır; ardından excimer lazer uygulanır.	Kesi ve flep yok; koruyucu kontakt lens takılır	TransPRK’ye benzer: birkaç günde açılır, tam toparlanma bir ay ya da daha uzun sürebilir	İnce kornea, aktif yaşam; daha önce göz ameliyatı geçirmiş bazı gözlerde ince ayar

Tablo genel eğilimleri gösterir; bir yöntemin her gözde daha iyi sonuç verdiği anlamına gelmez. Yüzey yöntemlerinde ilk günler daha zahmetli geçer ama flep oluşmaz. Femto-LASIK ve SMILE’da görme daha çabuk toparlanır; buna karşılık korneanın kalınlığı ve şekli bu yöntemlere izin vermelidir. Gözünüze hangisinin uyduğunu ölçümler gösterir.

Göz çizdirme kimlere yapılır, kimlere yapılmaz?

Göz çizdirme genellikle 18 yaşını doldurmuş, numarası en az bir yıldır belirgin biçimde değişmemiş ve korneası planlanan düzeltmeye yetecek kalınlıkta ve düzgünlükte olan kişilerde düşünülür. Kararı yaş ya da numara tek başına vermez; kornea ölçümleri ve genel göz sağlığı birlikte değerlendirilir.

Kimler için uygun olabilir?

• 18 yaş ve üzeri olanlar. Numara bu yaşlarda hâlâ değişebildiği için 21 yaş sonrası daha sık tercih edilir; ABD’de SMILE için alt sınır 22 yaştır.
• Son bir yılda numarası belirgin biçimde değişmemiş olanlar
• Kornea kalınlığı ve haritası normal, keratokonus bulgusu olmayanlar
• Göz sağlığı genel olarak iyi olan ve beklentisi gerçekçi olanlar

Hangi durumlarda lazer uygun olmayabilir?

• Hamilelik ve emzirme dönemi (numara geçici olarak değişebilir)
• İnce, düzensiz ya da yara izi taşıyan kornea; keratokonus
• Ağır göz kuruluğu (önce tedavi edilir, ölçümler sonra tekrarlanır)
• Görmeyi etkileyen katarakt, ileri evre glokom ya da bazı göz enfeksiyonlarını geçirmiş olmak
• Kontrol altında olmayan diyabet ve yara iyileşmesini bozan bazı hastalıklar
• Lazerin güvenle düzeltebileceği sınırın üzerindeki numaralar

Kendinizi önceden değerlendirmek isterseniz lazer göz ameliyatına uygun olup olmadığınızı madde madde anlatan yazıya bakabilirsiniz. Kesin karar yine muayenede verilir.

Göz çizdirmek için kaç derece olması lazım?

Belirli bir alt derece şartı yoktur. Numara düşük olsa bile sabitse ve gözlük ya da lens günlük hayatınızı zorluyorsa lazer konuşulabilir. Üst sınırı ise yöntem ve kornea kalınlığı belirler. Örneğin SMILE, ABD’de −1 ile −10 diyoptri arası miyopi ve 3 diyoptriye kadar astigmat için onaylıdır.

Numara yükseldikçe korneadan kaldırılması gereken doku da artar. Bu yüzden aynı numara kalın bir korneada uygunken ince bir korneada uygun olmayabilir.

Lazere uygun değilseniz hangi seçenekler var?

Lazere uygun olmamak, gözlükten başka seçenek kalmadığı anlamına gelmez. Numarası çok yüksek ya da korneası ince olan gençlerde, doğal merceğe dokunmadan gözün içine yerleştirilen fakik göz içi lens (ICL) sık düşünülen seçenektir.

40 yaş sonrasında, özellikle yakını görme güçlüğü de başladıysa iki yol konuşulur: doğal merceğin yerine çok odaklı bir mercek konan akıllı mercek tedavisi ya da uygun gözlerde yakın görmeyi de hesaba katan presbiyopi lazer tedavisi.

Ameliyattan önce hangi ölçümler yapılır?

Uygunluk muayenesi, lazerin sizin için doğru seçenek olup olmadığını ve hangi yöntemin seçileceğini belirler. Bu muayenede genellikle şu ölçümler yapılır:

• Refraksiyon: Gerçek numaranız ölçülür; gerekirse göz bebeğini büyüten damlayla tekrarlanır.
• Kornea topografisi ve tomografisi: Korneanın ön ve arka yüzeyinin haritası çıkarılır. Keratokonus gibi lazere engel olabilecek düzensizlikler bu haritada görülür.
• Pakimetri: Kornea kalınlığı ölçülür. Ne kadar doku şekillendirilebileceği ve geride yeterli kalınlık kalıp kalmayacağı bu ölçüme göre hesaplanır.
• Gözyaşı testleri: Kuru göz varsa ameliyattan önce tedavi edilir.
• Göz bebeği çapı, göz tansiyonu ve retina muayenesi: Yüksek miyopide retinanın kenar bölgeleri, damlayla büyütülmüş göz bebeğinden ayrıca incelenir.

Kontakt lens korneanın şeklini geçici olarak değiştirir. Bu yüzden ölçümlerden önce lense ara verip gözlüğe geçmeniz istenir. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) yumuşak lens için yaklaşık 2 hafta, torik yumuşak ya da sert gaz geçirgen lens için en az 3 hafta, sert lens için en az 4 hafta ara verilmesini önerir. Göz bebeğiniz damlayla büyütüldüyse o gün araç kullanmayın.

Göz çizdirme ameliyatı nasıl yapılır? Ameliyat günü adım adım

Göz çizdirme ameliyatı, damlayla uyuşturulan gözde siz uyanıkken yapılır. Ameliyat odasında geçen süre iki göz için çoğunlukla yarım saati geçmez; lazerin çalıştığı süre ise saniyelerle ölçülür.

1. Ameliyattan bir gün önce yüzünüze ve göz çevresine krem, losyon, makyaj ve parfüm sürmeyin. Sizi götürüp getirecek birini ayarlayın.
2. Ameliyat odasında tedavi planınız bir kez daha doğrulanır ve gözünüze uyuşturucu damlalar damlatılır.
3. Göz çevresi temizlenir, kapaklarınızı açık tutan küçük bir aparat yerleştirilir. Göz kırpmayı düşünmeniz gerekmez.
4. Lazerin altına uzanır ve hedef ışığa bakarsınız. SMILE ve femto-LASIK’te göz hafif bir vakumla sabitlenir; bu sırada baskı hissedilir ve görüntü bir süre kararabilir.
5. Yönteme özgü lazer adımı uygulanır. SMILE’da doku diski hazırlanıp küçük kesiden çıkarılır; femto-LASIK’te kapak açılıp alttaki doku şekillendirilir; TransPRK ve PRK’de yüzey tabakası kaldırılıp lazer doğrudan uygulanır. Lazer çalışırken tıkırtı sesi duyabilirsiniz.
6. Göz yıkanır ve damlalar damlatılır. Femto-LASIK’ten sonra göze şeffaf bir koruyucu kapak, TransPRK ve PRK’den sonra koruyucu kontakt lens takılır.
7. Aynı adımlar diğer göz için tekrarlanır. Kısa bir dinlenme ve kontrolün ardından aynı gün eve dönersiniz; o gün araç kullanmazsınız.

Ameliyat sırasında çoğu kişi ağrı yerine basınç ve dokunma hissi tarif eder. Damlanın etkisi geçince ilk saatlerde batma, yanma ve sulanma olabilir. Yüzey yöntemlerinde bu şikâyetler 2–3 gün sürebilir ve hekiminizin önerdiği ilaçlarla hafifletilir.

Göz çizdirme kaç günde iyileşir?

İyileşme hızı yönteme bağlıdır. SMILE ve femto-LASIK’te çoğu kişi bir iki gün içinde günlük işlerine döner. TransPRK ve PRK’de görme 3–5 gün içinde giderek açılır; tam toparlanma bir ayı ya da daha uzun bir süreyi bulabilir.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin, görmenin tamamen oturması zaman alır. FDA, netliğin dengeye gelmesinin 3–6 ayı bulabileceğini ve bu dönemde gece hale görülebileceğini belirtir. Kuru göz ve gün içinde değişen görme ise çoğu kişide ilk ay içinde azalır.

İyileşme döneminde nelere dikkat edilir?

Aşağıdaki süreler genel çerçevedir; hekiminiz yönteminize göre farklı süre verebilir.

• İlk kontrol genellikle ameliyattan sonraki 24–48 saat içinde yapılır. Kontroller ilk altı ay boyunca belirli aralıklarla sürer.
• Gözünüzü ovuşturmayın. Femto-LASIK’te ovuşturma kapağı yerinden oynatabilir.
• Damlaları size verilen sırayla ve söylenen süre boyunca kullanın.
• Masa başı işe SMILE ve femto-LASIK’ten sonra çoğu kişi bir iki gün içinde, TransPRK ve PRK’den sonra genellikle bir hafta civarında döner.
• Araç kullanmaya görme yeterince netleşip kontrolde onay aldıktan sonra başlayın. Gece sürüşünü hale ve parlama azalana kadar sınırlayın.
• Göz çevresine makyaj ve krem için yaklaşık iki hafta bekleyin; havuz, deniz ve jakuziden 1–2 ay uzak durun.
• Temassız sporlara 1–3 gün sonra dönülebilir; temas sporları için en az 4 hafta beklenir.
• Dışarıda güneş gözlüğü kullanın. Yüzey yöntemlerinde yoğun güneş, korneada bulanıklık ve iz oluşumuna katkıda bulunabilir.

Göz çizdirme ameliyatı riskli mi?

Her ameliyat gibi göz çizdirmenin de riskleri vardır. Şikâyetlerin çoğu geçicidir, ciddi komplikasyonlar nadirdir ve riskin önemli bir kısmı dikkatli aday seçimiyle azaltılır.

• Sık ve çoğunlukla geçici: Kuru göz, ışık hassasiyeti, gece farların çevresinde hale, parlama ve yıldız şeklinde saçılma, gün içinde dalgalanan görme, gözün beyazında küçük kırmızı lekeler.
• Eksik ya da fazla düzeltme: Numaranın bir kısmı kalabilir ya da fazla düzeltilebilir. Çoğu zaman gözlük, lens ya da uygun gözlerde ek lazerle giderilir.
• Yönteme özgü: TransPRK ve PRK’de kornea yüzeyinde bulanıklık (haze), femto-LASIK’te nadir de olsa kapakla ilgili sorunlar, SMILE’da doku diskinin çıkarıldığı yerde artık kalması ya da iltihaplanma.
• Nadir ama ciddi: Enfeksiyon, korneanın zayıflayıp öne doğru sivrilmesi (ektazi), gözlükle bile düzelmeyen görme kaybı.

Bazı kişilerde ameliyattan sonra da belirli işler için, örneğin gece araç kullanırken, gözlük gerekebilir. Avantajlarla risklerin ayrıntılı dökümünü lazer göz çizdirmenin riskleri ve avantajları yazısında bulabilirsiniz.

Lazer göz ameliyatı sonrası şikâyetler: hangisi normal, hangisi acil?

İlk günlerde batma, sulanma, ışık hassasiyeti ve bulanık görme beklenen şikâyetlerdir ve giderek azalır. Şiddetli ya da artan ağrı, düzelmek yerine kötüleşen görme, kızarıklıkla birlikte akıntı ya da görme alanında ani bir değişiklik ise beklemeden hekiminize başvurmanızı gerektirir.

Şikâyet	Genellikle beklenen	Ne zaman hekime başvurmalı?
Batma, yanma, sulanma	İlk saatlerde; yüzey yöntemlerinde 2–3 gün	Hemen: ağrı şiddetliyse ya da azalacağına artıyorsa
Bulanık görme	İlk günlerde, giderek açılarak; yüzey yöntemlerinde 3–5 gün	Hemen: görme düzelmek yerine kötüleşiyorsa ya da aniden bulanıklaşıyorsa
Işığa hassasiyet	İlk günlerde; güneş gözlüğüyle hafifler	Hemen: kızarıklık, akıntı ya da ağrı eşlik ediyorsa
Kuruluk, kum hissi	İlk haftalarda; çoğu kişide ilk ay içinde azalır	Kontrolde söyleyin; damlalara rağmen görmeyi bozuyorsa daha erken arayın
Gece hale ve parlama	İlk aylarda; çoğunlukla zamanla azalır	Kontrolde söyleyin; gece araç kullanmanızı zorlaştırıyorsa bunu mutlaka belirtin
Gözün beyazında kırmızı leke	Vakumla sabitlemeye bağlı; kendiliğinden kaybolur	Aynı gün: ağrı ya da görmede azalma eşlik ediyorsa
Kızarıklıkla birlikte akıntı	Beklenmez	Hemen: enfeksiyon belirtisi olabilir
Ani uçuşan cisimler, ışık çakması, görmeyi örten perde	Beklenmez	Hemen: retina açısından acil değerlendirme gerekir

Kızarıklık, akıntı ya da ağrı varken kendi başınıza farklı bir damlaya, özellikle kortizonlu damlaya başlamayın. Elinizdeki damlaları ve şikâyetin ne zaman başladığını not edip hekiminizi arayın. İyileşme döneminde göze darbe aldıysanız, şikâyetiniz hafif olsa bile kontrole gelin; femto-LASIK’ten sonra kapak yerinden oynamış olabilir.