SMILE Lazer mi, LASIK mi? Farkları Neler?

SMILE lazer mi LASIK mi sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yok. İki yöntem de korneayı lazerle yeniden şekillendirerek miyopi ve astigmatı düzeltir. Temel fark şudur: LASIK’te korneada ince bir kapak (flep) açılır, SMILE’da ise doku 2–4 mm’lik küçük bir kesiden çıkarılır. Hangisinin uygun olduğuna kornea ölçümleri, göz numarası, kuru göz durumu ve yaşam biçimi birlikte değerlendirilerek karar verilir.

İki yöntem de ABD’de FDA onaylıdır ve dünyada yaygın biçimde uygulanır. Aralarındaki fark yalnız teknik değildir: görmenin ne kadar hızlı netleşeceğini, ileride ek düzeltme gerekirse izlenecek yolu ve kimin hangi yönteme daha uygun aday olduğunu da belirler.

SMILE Lazer Nedir, Nasıl Yapılır?

SMILE (Small Incision Lenticule Extraction, küçük kesiden lentikül çıkarılması), kornea yüzeyi kaldırılmadan korneanın içinden ince, mercek biçimli bir doku parçasının alındığı lazer göz ameliyatıdır. Ameliyat tek bir lazerle, femtosaniye lazerle yapılır.

İşlem şu adımlarla ilerler:

1. Göz damla ile uyuşturulur ve göz kapakları küçük bir aparatla açık tutulur.
2. Femtosaniye lazer, korneanın içinde numaraya göre hesaplanmış ince bir doku parçası (lentikül) hazırlar. Lazerin çalıştığı süre yaklaşık yarım dakikadır.
3. Cerrah, 2–4 mm’lik küçük bir kesiden lentikülü çıkarır.
4. Doku alınınca korneanın eğimi değişir ve ışık retinaya daha doğru odaklanır. Geniş bir flep hiç oluşturulmaz.

Ameliyat odasındaki işlemin tamamı genellikle 10–15 dakika sürer. Flep açılmadığı için SMILE’a “flepsiz lazer ameliyatı” da denir. Yöntemin uygulanışını ve iyileşme sürecini SMILE lazer göz ameliyatı sayfasında ayrıntılı olarak anlattık.

LASIK Nasıl Yapılır?

LASIK (Laser-Assisted In Situ Keratomileusis), 1990’lardan beri uygulanan, iki aşamalı bir lazer göz ameliyatıdır. Kapakçığın femtosaniye lazerle hazırlandığı güncel biçimine FemtoLASIK denir.

• Birinci aşamada femtosaniye lazerle (eski uygulamalarda mekanik bir bıçakla) kornea yüzeyinde ince bir kapakçık (flep) hazırlanır ve kaldırılır.
• İkinci aşamada excimer lazer alttaki kornea dokusunu numaraya göre yeniden şekillendirir. Ardından flep yerine kapatılır ve dikiş gerekmeden yapışır.

İki ayrı lazerin kullanılması işlemi birkaç dakika uzatır. Buna karşılık görme çoğu kişide ameliyattan sonraki saatler içinde belirgin biçimde açılır; LASIK’in öne çıkan yanı bu hızlı görsel toparlanmadır. Excimer lazerin flep açılmadan doğrudan yüzeye uygulandığı PRK ve TransPRK dahil tüm seçenekleri lazer göz tedavisi sayfasında bir arada bulabilirsiniz.

LASIK ve SMILE Farkı Nedir?

LASIK ve SMILE farkı, korneaya nasıl ulaşıldığında başlar: LASIK geniş bir flep açar, SMILE küçük bir kesiden doku çıkarır. Bu tek fark kuru göz, iyileşme hızı, tedavi edilebilen numara aralığı ve ek düzeltme seçeneklerine yansır.

Tablo genel eğilimleri gösterir; bir yöntemin her gözde daha iyi sonuç verdiği anlamına gelmez. Karşılaştırmalı çalışmalarda iki yöntemin görme sonuçları ve güvenliği birbirine yakın bulunmuştur. Belirgin farklar daha çok kuru göz ve kornea hissiyle ilgilidir.

SMILE Lazer Hangi Durumlarda Öne Çıkar?

SMILE; numarası onaylı aralıkta olan, kuru göz eğilimi taşıyan ya da göze darbe alma ihtimali yüksek kişilerde öncelikle düşünülen seçeneklerden biridir. Kararı yine de ölçümler belirler.

Kuru göz eğilimi olanlar. LASIK’te açılan flep, korneadaki sinir liflerini daha geniş bir alanda keser. Bu sinirler gözyaşı salgısının düzenlenmesinde rol oynadığı için ameliyattan sonra göz kuruluğu belirginleşebilir. SMILE’da kesi küçük olduğundan sinirlerin daha büyük kısmı korunur ve karşılaştırmalı çalışmalarda kuru göz bulguları genellikle daha hafif bulunmuştur. Yine de iki yöntemde de ilk haftalarda kuruluk olur; ağır kuru gözü olan birinde hiçbir lazer yöntemi bu riski ortadan kaldırmaz.

Temas sporları ve darbe riski taşıyan meslekler. LASIK’teki flebin iyileştikten sonra şiddetli bir darbeyle yerinden kayması çok nadirdir, ama boks ve dövüş sporları ya da asker, polis gibi meslekler söz konusu olduğunda hesaba katılır. Bu kişilerde flep oluşturmayan yöntemler, yani SMILE ya da yüzey lazerleri daha sık değerlendirilir.

Sınırda kornea ölçümleri. SMILE’da korneanın ön katmanları büyük ölçüde kesilmeden kalır. Bu nedenle SMILE’ın korneanın dayanıklılığını daha iyi koruyabileceği düşünülür; ancak çalışmaların sonuçları tutarlı değildir. İnce ya da düzensiz kornea her lazer yöntemi için dikkat gerektirir ve bu karar yalnız kornea haritası ile kalınlık ölçümüne bakılarak verilir.

LASIK Hangi Durumlarda Daha Uygun Olabilir?

Hipermetropisi olan, ertesi gün net görmeye ihtiyaç duyan ya da ek düzeltme ihtimali daha yüksek görünen kişilerde LASIK ön plana çıkabilir.

Hipermetropi. SMILE’ın onaylı kullanım alanı miyopi ve astigmattır; hipermetropide (yakını net görmekte zorlanma) uygulaması sınırlıdır ve rutin değildir. LASIK ise miyopiyi, hipermetropiyi ve astigmatı düzeltebilir. Hipermetropisi baskın ya da karışık astigmatı olan kişilerde LASIK ya da yüzey yöntemleri daha sık değerlendirilir.

Hızlı görsel toparlanma isteyenler. LASIK sonrasında görme çoğunlukla aynı gün ya da ertesi sabah belirgin biçimde açılır. SMILE’da netleşme birkaç güne uzayabilir. Kısa sürede araç kullanması ya da ekrana dönmesi gereken biri için bu fark belirleyici olabilir.

Ek düzeltme ihtimali. SMILE’dan sonra küçük bir numara kalırsa düzeltme genellikle yüzey lazeriyle (PRK) yapılır; bazı ülkelerde SMILE kesisini flebe dönüştüren teknikler de kullanılır. LASIK’te ise mevcut flep çoğu zaman yeniden kaldırılarak ek lazer uygulanabilir. Numarası yüksek olan ya da onaylı aralığın sınırında bulunan kişilerde bu fark hesaba katılır.

SMILE Lazer Dezavantajları ve Sınırlamaları Nelerdir?

SMILE lazer dezavantajları şunlardır: hipermetropide sınırlı kullanım, görmenin LASIK’e göre birkaç gün geç netleşmesi, ek düzeltmenin çoğunlukla başka bir yöntemle yapılması ve ameliyat sırasında nadir de olsa teknik sorunlar. Bunlar yöntemi herkes için uygunsuz kılmaz, ama karar vermeden önce bilinmeleri gerekir.

• Numara aralığı: SMILE miyopi ve astigmat için onaylıdır. ABD’deki onayda −1 ile −10 diyoptri arası miyopi ve 3 diyoptriye kadar astigmat tanımlanmıştır; başka ülkelerde aralık biraz farklı olabilir.
• Daha yavaş netleşme: Görme ilk günden açılmaya başlar, ama tam netlik birkaç gün, bazen birkaç hafta sürebilir.
• Ek düzeltme: Kalan numara için genellikle yüzey lazeri gerekir. Bu da ilk günleri daha rahatsız geçen ikinci bir iyileşme süreci demektir.
• Ameliyat sırasındaki teknik sorunlar: Lazer sırasında temas aparatının gözden ayrılması (vakum kaybı) ya da lentikülün ayrılmasında güçlük nadiren görülür. Vakum kaybında işlem çoğu zaman aynı seansta yeniden başlatılabilir; bazen başka bir güne ya da başka bir lazer yöntemine bırakılır.
• Kornea zayıflaması (ektazi): Korneanın incelip öne doğru bombeleşmesi çok nadirdir; flep olmasa da bu risk SMILE’da da sıfır değildir.
• Erişilebilirlik: SMILE ayrı bir lazer sistemi gerektirdiği için her merkezde uygulanmaz.

Ameliyattan sonraki ilk haftalarda gözü ovalamamak, damlaları düzenli kullanmak ve kontrollere gitmek iyileşmenin parçasıdır. Bu dönemi SMILE lazer sonrası dikkat edilmesi gerekenler yazısında adım adım anlattık.

LASIK Ameliyatı Riskli mi? İki Yöntemin Ortak Riskleri

LASIK de SMILE de dikkatle seçilmiş adaylarda güvenli kabul edilen ameliyatlardır; ancak her cerrahide olduğu gibi riskleri vardır. Yan etkilerin çoğu iki yöntemde ortaktır.

• Kuru göz: genellikle geçicidir; az sayıda kişide uzun sürer ve düzenli damla gerektirebilir.
• Gece ışıklarda kamaşma, hale (ışık çevresinde halka) ve yıldızlanma; sisli havada ya da loş ortamda kontrastın azalması.
• Eksik ya da fazla düzeltme: bazı kişilerde ameliyattan sonra da gözlük, lens ya da ek lazer gerekebilir.
• Enfeksiyon ve iltihap: seyrektir, ama erken tedavi gerektirir.
• LASIK’e özgü flep sorunları: flepte kırışma ya da kayma seyrek görülür.
• Çok nadir: gözlükle bile düzelmeyen kalıcı görme kaybı.

Ameliyattan sonraki günlerde artan ağrı, belirgin kızarıklık, akıntı ya da görmenin giderek bulanıklaşması normal iyileşmenin belirtisi değildir. Bu durumda kontrol gününü beklemeden ameliyatı yapan hekime başvurun.

SMILE Lazer No-Touch Lazer mi?

Hayır. SMILE’da lazer sırasında göze bir temas aparatı yerleştirilir ve korneada küçük bir kesi yapılır. “No-touch” olarak bilinen yöntem TransPRK’dır.

TransPRK’da excimer lazer doğrudan kornea yüzeyine uygulanır: önce yüzey tabakası (epitel) lazerle kaldırılır, ardından numara aynı seansta düzeltilir. Flep ya da kesi yoktur. Buna karşılık yüzey tabakası yenilenirken ilk 2–3 gün batma ve ağrı daha belirgindir; görme birkaç günde açılır, en net hâline ulaşması bir ay ya da daha uzun sürebilir. İnce korneası olan ya da darbe riski yüksek kişilerde TransPRK (no-touch) lazer tedavisi de seçenekler arasındadır.

Hangi Yöntemin Uygun Olduğu Nasıl Anlaşılır?

SMILE mi LASIK mi kararı ön muayenedeki ölçümlerle verilir. Aynı numaraya sahip iki kişiye, kornea yapıları farklı olduğu için farklı yöntem önerilebilir.

Ön muayenede şunlara bakılır:

• Kornea kalınlığı (pakimetri) ve kornea haritası (topografi, tomografi); keratokonus gibi düzensizliklerin taranması
• Göz numarası ve son bir yılda değişip değişmediği
• Pupil çapı, özellikle loş ışıkta
• Gözyaşı miktarı ve kalitesi, kuru göz bulguları
• Göz içi basıncı, göz dibi ve doğal mercekte katarakt başlangıcı olup olmadığı
• Meslek, spor alışkanlıkları ve beklentiler
• Diyabet gibi sistemik hastalıklar, kullanılan ilaçlar, gebelik ya da emzirme dönemi

Bazı kişiler ölçümler sonunda iki yönteme de uygun çıkmaz. Kornea çok inceyse ya da numara lazerin sınırlarını aşıyorsa fakik göz içi lens tedavisi gibi seçenekler konuşulur. 40 yaşından sonra yakın görme zorlaşmaya başladıysa akıllı mercek mi lazer tedavisi mi sorusu ayrıca ele alınır; çünkü lazer, yaşa bağlı yakın görme kaybını (presbiyopi) önlemez.

Kendi durumunuz hakkında ön fikir edinmek için lazer göz ameliyatına kimlerin uygun olduğunu anlatan yazıya göz atabilirsiniz. Op. Dr. Murat Ün’ün Kadıköy Bağdat Caddesi’ndeki muayenehanesinde yapılan ön muayenede bu ölçümler birlikte yorumlanır ve yöntem gözün yapısına göre önerilir. Son karar internetteki karşılaştırmalara değil, muayene bulgularına dayanır.

Sık sorulan sorular